Jakie są  przyczyny bólu kręgosłup? Co jest najczęstsza przyczyną?  Czy zawsze potrzebna jest operacja?

Problem bólowy kręgosłupa jest obecnie tak powszechny jak przeziębienie czy alergia. Coraz częściej więc rozpatruje się go jako problem społeczny lub cywilizacyjny. Mimo to krąży wokół tego zagadnienia wiele mitów dotyczących zarówno przyczyn występowania jak i sposobów leczenia. Europejska Grupa badawcza ds. bólu kręgosłupa (European Back Pain Group - EBPG) na podstawie opublikowanych badań definiuje bóle kregosłupa  jako bóle specyficzne oraz niespecyficzne, oraz ze względu na czas trwania bóle ostre podostre i przewlekłe.

Ból kręgosłupa specyficzny rozumiany jest jako zdefiniowana patologia medyczna np.: dyskopatia, uraz, złamanie kompresyjne, zmiany zwyrodnieniowe, osteoporoza, guzy, itp. Występuję średnio w 15 % przypadków bólowych.

Ból kręgosłupa niespecyficzne są bliżej nie zidentyfikowane, tzn. pacjent odczuwa ból ale jest „zdrowy” –w badaniu lekarskim lub obrazowym nie stwierdza się konkretnej patologii. Tego rodzaju problemy bólowe związane są sumowanymi w czasie przeciążeniami wynikającymi z trybu życia i charakteru wykonywanej pracy. Określane są jako choroby mięśniowo-szkieletowe ( Muscles-skeletal Disorders -   MSD  ). Występują średnio 85% przypadków bólowych.

Jakie są  sposoby leczenia kręgosłupa?

W bólach kręgosłupa podobnie jak w innych problemach chorobowych najistotniejszą kwestią  jest postawienie właściwego rozpoznania klinicznego tzn. znalezienie odpowiedzi na dwa podstawowe pytania:

    * co boli? – tzn. z jakiego układu (oraz ich składowych) pochodzi ból, z układu stawowego, mięśniowego, czy nerwowego.
    * Dlaczego boli? – jaka jest pierwotna przyczyna bólu, uraz, przeciążenie, warunki pracy,…

Na tej podstawie planowane jest adekwatne leczenie lub usprawnianie fizjoterapeutyczne.

Wg. EBPG niespełna 5 % przypadków bólowych kręgosłupa  kwalifikuje się do leczenia chirurgicznego, zdecydowana większość leczy się w sposób zachowawczy tzn. poprzez usprawnianie fizjoterapeutyczne oraz odpowiednio dobraną aktywność fizyczną (Funkcjonalny Trening Medyczny)

W usprawnianiu fizjoterapeutycznym pacjentów z bólem kręgosłupa ważne jest, aby tak dobrać procedury terapeutyczne (środki, zabiegi,  metody), aby uzyskać efekt eliminacji bólu oraz wprowadzić odpowiednie działania profilaktyczne zapobiegające nawrotom bólu.

Do najbardziej skutecznych procedur  terapeutycznych stosowanych w pracy z pacjentem z bólem kręgosłupa zaliczamy:

    * Terapia Manualna
    * Aktywność fizyczna (Funkcjonalny Trening Medyczny)
    * Edukacja i profilaktyka w zakresie przyczyn zaistniałego problemu bólowego

Fizjoterapia a masaż  – czy tonie  to samo i dla czego nie ? co przynosi lepsze efekty?

Masaż należy do grupy technik wykonywanych manualnie, Fizjoterapia jest procesem kompleksowego usprawniania uwzględniają ca przede wszystkim bardzo precyzyjne badanie i adekwatne techniki terapeutyczne, gdzie masaż może w bardzo określonych momentach znaleźć również swoje miejsce. Współcześnie masaż rozwinął się jednak  w kierunku kosmetycznym i rekreacyjnym (SPA), gdzie głównym stawianym celem jest odprężenie, relaks i  odnowa biologiczna. Pracy fizjoterapeuty przyświeca zgoła inny cel: redukcja objawów bólowych, odbudowa utraconych aktywności ruchowych oraz edukacja i profilaktyka. 

Czy bóle kręgosłupa można całkowicie wyleczyć? Co robić  by ból nie wrócił? 

Problem zwyrodnieniowy stawów kręgosłupa, dyskopatie, niestabilność kręgosłupa są  niewątpliwie procesami nieodwracalnymi a wręcz często postępującymi co nie oznacza że kręgosłup musi  boleć i należy się do tego przyzwyczaić i pogodzić. Każdy problem bólowy jest możliwy do wyeliminowania tylko czasami leczenie jest nieodpowiednie. Niewątpliwie jednak  łatwiej jest pozbyć się bólu niż doprowadzić do sytuacji, kiedy ból nie powraca. Jest to możliwe do osiągnięcia przy zastosowaniu odpowiedniej profilaktyki . A cała  trudność polega na tym, że nie wystarczy wiedzieć co należy robić, ale to robić. 

Jak szybko zabiegi fizjoterapeutyczne zlikwidują  ból?

Przyjmuje się  ogólnie zasadę że po każdej terapii (wizycie) objawy bólowe powinny się redukować, jeżeli sytuacja  nie zmienia się  lub wręcz pogorsza w ciągu najbliższych dwóch – trzech wizyt  powinno się zweryfikować postawioną diagnozę  i zmienić procedury (techniki) terapeutyczne. Pełna eliminacja objawów bólowych w kręgosłupa średnio powinna nastąpić maksymalnie w czasie 7 – 10 wizyt . Oczywiście istnieją wyjątki od tej reguły i w niektórych przypadkach leczenie objawów bólowych trwa znacznie dłużej 3-5 miesięcy, dzieje  się to niezwykle rzadko.

Co to jest Funkcjonalny Trening Medyczny?

Aktywność Fizyczna prowadzona wg zasad Funkcjonalnego Treningu Medycznego jest komplementarną  indywidualnie dobieraną formą treningu do celów terapii, prowadzona przez wyszkolonego trenera (fizjoterapeutę).  Przebieg treningu oraz  wyniki są na bieżąco testowane (dokumentowane) i omawiane z terapeutą prowadzącym terapie pacjenta, dzięki czemu jest treningiem bezpiecznym i bardzo efektywnym. FTM  odbywa się na specjalnie przygotowanej do tego celu sali z przyrządami. W trakcie zajęć z trenerem dobierane są elementy ćwiczeń, które pacjent jest w stanie kontynuować samodzielnie w  warunkach domowych. Dzięki takiej organizacji Pacjenci płynnie i szybko przechodzą od terapii do pełnej aktywności  fizycznej w tym również sportowej. 

Jak uchronić  się przed schorzeniami kręgosłupa?

Bóle kręgosłupa nie są chorobami zakaźnymi, nie ma więc ryzyka zarazić  się na ulicy. Bóle występuję w  85% przypadków wyłącznie w skutek czynności wykonywanych przez nas samych: to jak a przede wszystkim ile siedzimy, stoimy , jak przenosimy przedmioty jak wygląda nasza postawa w pracy lub w szkole, podczas jazdy samochodem, czy oglądaniu telewizji i pracy przy komputerze. Z drugiej strony coraz częściej rezygnujemy z aktywności fizycznej, do tego dokładamy nadmiar pracy i stresu, i przepis na bóle kręgosłupa gotowy.  A wystarczy wprowadzić „higienę kręgosłupa” – 15-30 min/dzień ćwiczeń fizycznych i wszystkie problemy znikają.